Goudbeslag

1761 tot 1884

Goudbeslag

1761 >

BINDINGIn 8° (14,5 x 9 x 6 cm); contemporaine, kalfslederen boekband met goudstempeling op rug en platten. Geciseleerd goud op snee. Centrale gouden sluiting, muiter en aanzetstuk. De cirkelvormige afbeeldingen bevatten putti met de volgende allegorische voorstellingen: • Waakzaamheid en trouw : een putto afgebeeld met een hond als aanhankelijke metgezel (muiter). • Hemelse vrijgevigheid en zegen : een knaapje met een hoorn van overvloed als symbool van vruchtbaarheid en welvaart (aanzetstuk). • Liefde : een putto met een brandend hart in de hand als een mystiek altaar vol minnevuur, symbool van liefde (klamparm). Gegevens: MST: Onduidelijk. Gehalte: 18°K

Inhoud: BIBLE; Qui contient L’Ancien et le Nouveau Testament […]. Les Pseaumes de David […], 1747. Amsterdam: D. onder de Linden, 1761. Franstalig Bijbeltje voor gebruik in de Waalse kerk.

1768 >

BINDING: In 8° (14 x 9 x 6 cm); groen marokijn leer, goud op snee; goudstempeling op rug en platten. Centraal gouden sluiting, aanzetstuk en muiter. Gematteerde onderdelen met figuren van druiventrossen, veren en bloemenkransen Gegevens: MST: Onbekend. Gehalte: 18°K

Inhoud: BIBLIA, Dat is, de Gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Amsteldam: By de Compagnie, 1768.

1778 >

BINDING: In 8° (14 x 8,5 x 5 cm); In bordeaux-rode boekband met fijne goudstempeling i.v.v. florale motieven op de platten; goud op snee. Centraal een massief gouden boekslot, waarop Bijbelse taferelen afgebeeld: Adam & Eva in Eden (klamparm); de evangelisten Lucas (aanzetstuk) en Mattheüs (klamp).
Gegevens: MST: vermoedelijk Jan van Wijk I, Amsterdam (1740-1788)

Inhoud: HET NIEUWE TESTAMENT, ofte alle boeken des Nieuwen Verbonds onzes Heeren Jesu Christi, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […], 1779. ’t Amsterdam; By de Erven de Wed. J. Ratelband, en J. Bouwer.

1779 >

BINDING: In 8° (15 x 9 x 6,5 cm); In contemporaine, rood-marokijnen boekband met rijke goudstempeling i.v.v. florale motieven op rug en platten; vergulde snede. Centraal een massief gouden boekslot, waarop Bijbelse taferelen afgebeeld: Abraham offert Isaäk (klamparm), Simson verscheurt een leeuw (aanzetstuk), en Kaïn doodt Abel (muiter).
Gegevens: MST: Jan van Wijk I, Amsterdam (1740-1788); JRL: 1762

1794 >

BINDING: In 8° (15 x 9,5 x 6 cm); gebonden in groen marokijn met goudstempeling op rug en platten, goud op snee. Dubbele, massief gouden boeksloten waarop agrarische taferelen: afbeeldingen van rijkelijke oogst van granen, vruchten, overlopende wijnkruiken, enz.. Versiert met vogels en ingelijst in ornamentele motieven. Gegevens: MST: Johannes Smits, Dordrecht (1781-1811); JRL: 1795

Inhoud: BIBLIA, Dat is, de gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […], 1792. Te Amsterdam: J. Bouwer en de Wed. J. Ratelband, 1794.

1797 >

BINDING: In 8° (14,5 x 9 x 7 cm); donkergroene (latere) fluwelen boekband, vergulde snede. Enkelvoudige, centrale sluiting; klamp, klamparm en aanzetstuk in filegrain-goud.  Gegevens: MST: Ongeïdentificeerd. Gehalte: 18°K

Inhoud: BIBLIA, Dat is, de gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Te Amsterdam: N.T. Gravius, J. Brandt, P. den Hengst, en de Wed. F.G. onder de Linden, in compagnie, 1797.

1797 >

BINDING: In 8° (14,5 x 9 x 7 cm); gebonden in later roze/lila fluweel. Dubbele gouden boeksloten met 3-zijdige randen, goud op snee. Klamparmen met kader van guirlandes en parelrand.  Gegevens: MST: Johannes W. Benten, Amsterdam (1806-1811); JRL: 1809 (?)

Inhoud: BIBLIA, Dat is, de gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Te Amsterdam: N.T. Gravius, J. Brandt, P. den Hengst, en de Wed. F.G. onder de Linden, in compagnie, 1797.

1827 >

BINDING: In 8° (15,5 x 8,5 x 5 cm); contemporaine boekband in gemarmerd leder met fijne goudstempeling i.v.v. florale motieven op rug en platten; goud op snee. Centrale gouden, gegraveerde klamparm, muiter en aanzetstuk.
Gegevens: MST: E.L. Sauerbier, Rotterdam

Inhoud: HET NIEUWE TESTAMENT, ofte alle boeken des Nieuwen Verbonds onzes Heeren Jesu Christi, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Te Amsterdam, J. Brandt & Zoon; P. Hengst en Zoon; de Erven Wed. F.G. onder de Linden. En te Haarlem bij J. Enschede & Zonen, 1827.

1853 >

BINDING: In 8vo (15 x 10 x 7 cm). Zwartfluwelen boekband; vergulde snede. Dubbele, opengewerkte boeksloten, uit 2 onderdelen opgebouwd en gedecoreerd met ornamentele motieven.
Gegevens: Geen keurstempels of meestertekens gevonden

Inhoud: BIJBEL, Dat is de Gansche Heilige Schrift, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Bij de Nederlandsche Bijbel-Compagnie, Amsterdam [en] Haarlem, 1853.

1853 >

BINDING: In 8vo (15,5 x 10 x 7 cm). Bruine, lederen boekband; goud op snee. Dubbele boeksloten en vierzijdige randen met florale en ornamentele motieven.
Gegevens: MST: toegeschreven aan J.C. Roodenburg, ’s Gravenhage (1844-1856); JRL: 1846

Inhoud: BIJBEL, Dat is de Gansche Heilige Schrift, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Bij de Nederlandsche Bijbel-Compagnie, Amsterdam [en] Haarlem, 1853. Met talrijke, bladgrootte gravures van Bijbelse taferelen.

1853 >

BINDING: In 12° (13 x 9 x 4,5 cm); schildpadband met centraal gouden boekslot (14° karaat); goud op snee. 4 ingelegde gouden hoekstukken en rugversieringen met florale motiefjes. Scharnieren afgewerkt met bolle, gouden siernagels. 
Gegevens: MST: Hendrik Willem van Riel, A’dam / Schoonhoven / Arnhem (1854-1880); JRL: 1855 (?)

Inhoud: HET NIEUWE TESTAMENT, ofte alle boeken des Nieuwen Verbonds onzes Heeren Jesu Christi, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Bij de Nederlandsche Bijbel-Compagnie, Amsterdam [en] Haarlem, 1853.

1855 >

BINDING: In 8° (16 x 9,5 x 6,5 cm); Overslag- of knipsluiting met goudbeslag (14° karaat); goud op snee. Dit goudbeslag presenteert het toppunt van uitbundigheid. Binnen het corpus van devotionele boekjes en Bijbels met overslagsluiting is een exemplaar met zoveel 14-karaat goud een curiositeit. Fijne bloemmotieven, rozetten en sierlijke ornamenten wisselen elkaar af in een schitterend spel van filigrein.
Gegevens: MST: Toegeschreven aan Harmannus Ellens Orving Sr., Groningen (1861-1871). Het meesterteken is slechts gedeeltelijk afgeslagen.

Inhoud: BIBLIA, Dat is de Gantsche Heylige Schrifture, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […], 1852. Bij de Nederlandsche Bijbel-Compagnie. Amsterdam: J. Brandt en zoon, en P. Proost. Haarlem: Johannes Enschedé en zonen, 1855.

1865 >

BINDING: In 8° (15 x 10 x 6 cm); gebonden in blauw/groen leer met ornamentele figuren in blindstempeling op rug en platten, goud op snee. Dubbele gouden boeksloten waarop vogels en florale motieven. Muiters en aanzetstukken zijn gedreven, gegoten klamparmen.
Gegevens: MST: Onzeker, ‘VG’. Gehalte: 18°K

Inhoud: BIJBEL, Dat is de Gansche Heilige Schrift, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Bij de Nederlandsche Bijbel-Compagnie, Amsterdam [en] Haarlem, 1865.

1880 >

BINDING: In 8° (17 x 11 cm); aubergine-kleurige, fluwelen boekband met vergulde snede. Dubbele, gouden boeksloten met driezijdige, gekartelde randen. Er zijn geen merken of keuren op het goudbeslag aangetroffen, maar op basis van de inscripties aan de binnenkant van de klamparmen is af te leiden dat het beslag rond 1825, hoogstwaarschijnlijk in Friesland (Leeuwarden?) vervaardigd werd. Omstreeks 1880 werden de sloten en randen aangepast, verlengd en overgezet op een volumineuzer Bijbeltje.
Het hoofdingrediënt van de decoratie zijn cirkelvormige voorstellingen. In klamparmen, muiters en aanzetstukken zijn kinderfiguurtjes of putti verwerkt met allegorische voorstellingen. 

Inscripties: Het bovenslot bevat in stippeltechniek de initialen ‘A W H’ (Agatha Wilhelmina Hamerster) en het jaartal ‘1825’ in het onderslot.

De symboliek van de allegorische voorstellingen alluderen naar het vrome geloofsleven of christelijke deugden. Een overzicht:

  • Putto met brandend hart als een mystiek altaar vol (minne)vuur, symboliek van liefde (1)
  • Een knaapje leest in een opengeslagen boek, als teken van geopenbaarde kennis, progressief inzicht en wijsheid (2)
  • Een musicerend ventje spelend op een harp. Zijn blik is gericht op een altaar met de afbeelding van een ooievaar. Dit tafereel verwijst naar meditatieve rust, toewijding en bezinning (3)
  • Een putto tussen de wolken is in de beeldende kunst een allusie naar de onzichtbare wereld en het idee van de onsterfelijke ziel (4)
  • Dit jongetje met weegschaal en zwaard presenteert een veredelde vorm van ‘vrouwe Justitia’ als symbool van gerechtigheid (5)
  • Veredelde versie van Fortitudo. Het knaapje rustend op een zuil als symbool van standvastigheid en kracht. Het wijzen naar de hemel alludeert naar de bron van diens kracht (6)

Inhoud: HET NIEUWE TESTAMENT, Of alle boeken des Nieuwen Verbonds onzes Heeren Jezus Christus, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Bij de Nederlandsche Bijbel-Compagnie, Amsterdam [en] Haarlem, 1880.

1884 >

BINDING: In 12° (13 x 9 x 5 cm); Bijbeltje met overslag- of enveloppe-sluiting. Mooi gegraveerde gouden knipsluiting. Contemporain aubergine-kleurig fluweel, goud op snee.  Gegevens: Geen meesterteken. Gehalte: 14°K

Inhoud: HET NIEUWE TESTAMENT, Of alle boeken des Nieuwen Verbonds onzes Heeren Jezus Christus, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Bij de Nederlandsche Bijbel-Compagnie, Amsterdam [en] Haarlem, 1884.

1884 >

BINDING: In 16°, zwartlederen boekband (10 x 7 x 6 cm); met centraal, massief gouden boekslot (22° karaat); goud op snee. Boekslot bewerkt met Bijbelse figuren. Klamparm: Aäron in hogepriesterlijk gewaad. Muiter en aanzetstuk: Evangelisten Markus en Lukas. Gegevens: Meesterteken onzeker. De letters ‘GB’ of ‘CB’ zijn te onderscheiden, Amsterdam (?).

Inhoud: HET NIEUWE TESTAMENT, Of alle boeken des Nieuwen Verbonds onzes Heeren Jezus Christus, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Bij de Nederlandsche Bijbel-Compagnie, Amsterdam [en] Haarlem, 1884.

1884 >

BINDING: In 12° (13 x 9 x 5 cm); Bijbeltje met overslag- of enveloppe-sluiting. Opengewerkte, gouden knipsluiting en gegraveerde sierrand i.v.v. de overslag. Contemporain bruin leder, goud op snee. Gegevens: Geen meesterteken. Gehalte: 14°K

Inhoud: HET NIEUWE TESTAMENT, Of alle boeken des Nieuwen Verbonds onzes Heeren Jezus Christus, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de gezangen […]. Bij de Nederlandsche Bijbel-Compagnie, Amsterdam [en] Haarlem, 1884.