Pronkstukken

Pronkstukken

1608

BINDING: In 8° (17,5 x 12,5 x 6 cm); vergulde snede, rijk geciseleerd met florale motieven. Contemporaine, purperen fluwelen boekband gedecoreerd met fijn borduurwerk. Voorplat: centraal wapenschild (beschadigd) met florale motieven in hoeken. Achterplat: wapenschild met centraal tempelierskruis in ruitvorm, omringt met bloementakken en -sluiers. Rug verdeelt in zes compartimenten, elk met centraal bloemmotief. Zilverbeslag: aanzetstukken, muiters, klamparmen en ringklampen waarop florale motieven, vrouwfiguren en eekhoorntjes; roze linnen draagkoord. 

BESLAG
: Anonieme edelsmid. Geen meestertekens of keurmerken aangetroffen.

Inhoud: BIBLIA; Dat is, De gantsche Heylighe Schrift, … (Deux-Aesbijbel); en: De Psalmen des Propheten Davids ende ander Lofsanghen […] door Petrum Dathenum. Tot Leyden, By Jan Paedts Jacobszoon / ende Jan Bouwenszoon, 1608.

1669

BINDING: In 8° (17 x 12,5 x 7 cm). Contemporaine, segrijnleren boekband. Vergulde snede, geciseleerd met vogel-figuurtjes en florale motieven. Dubbele zilveren boeksloten, 8 hoeken, middenstukken, ringklampen en draagketting.

BESLAG
: Anonieme edelsmid. Geen merkteken of keurmerken.
• Middenstukken: 1) kruis en 2) 3 schaatsen
Bijzonderheden: Niet in Poortman, le Long of Darlow & Moule; niet op STCN. Bibliografische werken maken in het jaar 1669 enkel melding van een uitgave van het Nieuwe Testament door de uitgevers, geen complete bijbel.

Inhoud: BIBLIA; Dat is, de gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling); De CL Psalmen des Propheten Davids […] door Petrum Dathenum. T’ Amsterdam: Gedruckt by d’Erfgenamen van Paulus van Ravesteyn, 1669.

1720

BINDING: In 8vo (16,5 x 11 x 7,5 cm). Zwarte, segrijnleren boekband uit de tijd met een geciseleerde, vergulde snede. Dubbele zilveren boeksloten, 8 hoeken, middenornamenten, ringklampen en draagketting.

BESLAG
: Anonieme edelsmid. Geen merkteken of keurmerken
• Middenstukken: 1) Een zeilende ‘kof’ of kofschip met zijzwaarden en volle tuigage. 2) Het konterfeitsel van een koe/rund. Deze beelden brengen scheepvaart en veehouderij bij elkaar. In welke relatie ze staan met de eigenaresse ‘Antje Sijbes’ is niet te achterhalen.

Personalia: Inscripties bovenslot: Antje Sijbes; onderslot: 1726

Inhoud: BIBLIA; Dat is, de gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling); Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […], 1774.  Te Dordrecht: by Pieter Keur, 1720 (NT: 1794).

1777

BINDING: In groot-8vo (18 x 12 x 7 cm). In zwarte segrijnleren boekband uit de tijd en geciseleerde, vergulde snede. Met dubbele zilveren boeksloten, 8 hoeken, middenstukken (2x), ringklampen en draagketting. De klamparmen bevatten Bijbelse voorstellingen. Het overige beslag, inclusief middenstukken, symbolische voorstellingen van de zogenaamde kardinale en theologale deugden. De hoekstukken tonen bustes van vrouwen met voorstellingen die verwijzen naar het agrarische en vrome leven uit de 18e eeuw. De eigentijdse draagketting met ‘geschubde schalmen’ is kenmerkend voor de provincie Noord-Holland.

BESLAG
: Meesterteken: Dirk Blaupot, Hoorn (1768-?); jaarletter: 1781.
• Boeksloten: Links: verwijzing naar het Paschalam dat gegeten werd in reiskleding en wandelstaf (Exodus 12). Rechts: Mozes afgebeeld met de 2 stenen tafelen en de Decaloog (Exodus 20).
• Muiters & aanzetstukken: Symbolische voorstellingen van Spes (Hoop) en Fides (Geloof) / Fortitudo (Kracht) en Caritas (Liefde). 
• Hoekstukken: Agrarische leven: een vrouw met een sikkel in de linkerhand en een schoof koren onder de rechterarm. In een andere afbeelding wijst een vrouw naar een geopend boek. De opgeheven arm en de brandende vuurpot verwijzen naar de hemelse, geopenbaarde wijsheid en verlichtende kennis en inzicht (zie foto).
• Ringklampen: Caritas (Liefde) en Spes (Hoop).
• Middenstukken: Afbeeldingen van Spes (2x).

Inhoud: BIBLIA; Dat is, de Gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling), 1777; Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […]. Te Amsterdam: by de Compagnie, z.j.. Met gravures van Bijbelse taferelen doorheen de Bijbel.

1777

BINDING: In groot-8vo (17,5 x 12,5 x 7 cm). In zwarte boekband (haaieleer/pukkelstructuur) met vergulde snedeRijkelijk beslagen met opengewerkt zilver in de vorm van boeksloten, hoekstukken, ringklampen en jasseron draagketting. Het voor- en achterplat dragen middenstukken met de hoofdletters ‘M’ en ‘V’. Mogelijk zijn dit naaminitialen van de oorspronkelijke eigenaar. Een andere optie is dat deze uitbundig met zilver beslagen Bijbel als huwelijksgeschenk diende. Vooral in welstellende, voorname families was dit een onderdeel van de traditie. In dit geval kunnen de zilveren initialen refereren naar de voornamen van bruid en bruidegom. 

BESLAG
: Meesterteken: Carel Bogaert I, Amsterdam (1747-’95); jaarletter: 1780.
• Boeksloten: Aäron & Mozes; aanzetstukken en klampen: 4 evangelisten, waaronder Mattheüs (engel), Marcus (leeuw), Lucas (rund) en Johannes (adelaar).
• Hoekstukken: Evangelisten
• Ringklampen: Evangelisten Marcus (recto) en Johannes (verso).

Inhoud: BIBLIA; Dat is, de Gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling); Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […], 1776. Te Amsterdam: by de Compagnie, 1777. Met gravures van Bijbelse taferelen doorheen de Bijbel.

1777

BINDING: In 8vo (14,5 x 9,5 x 6,5 cm). Groene, marokijnlederen boekband met vergulde snede en 22-karaats gouden boeksloten. De klamparmen hebben centrale afbeeldingen van amforen op een gematteerde achtergrond, gevat in ovalen. Zowel muiters als aanzetstukken bevatten pendantportretten. Welke personen hiervoor model stonden is onbekend. Het is onduidelijk of het gaat om historische personen, dan wel fantasiefiguren.

BESLAG
: Meesterteken: Christoffel Siedenburg II, Amsterdam (1786-1807); keur: Amsterdam. De aanzetstukken tonen een bijkomend meesterteken ‘IV’ dat echter niet in de muiters afgestempeld is. Wellicht verwijzen ze naar Jan Vaelhout uit Amsterdam (1730-’86). Een mogelijke verklaring is dat Siedenburg na Vaelhouts overlijden gouden werkstukken als diens boedel overgenomen heeft.
Bijzonderheden: Op bibliofiel terrein is de inhoud van een Bijbel zelden zo indrukwekkend als bij dit exemplaar. Het bevat 3 titelgravures en 55 bladgrootte gravures die prachtig handgekleurd en met goud gehoogd zijn. De inkleuring is eigentijds en van zeer hoge kwaliteit.

Inhoud: BIBLIA; Dat is, de Gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling). Te Amsterdam: by H. Brandt, D. onder de Linden, P. Schouten, J. de Groot, R. Arrenberg, en Compagnie, 1781. Waarbij: Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […], 1761. Met oud-ingekleurde gravures van Bijbelse taferelen doorheen de Bijbel.

1777

BINDING: In groot-8vo (17 x 12,5 x 7 cm). Zwarte boekband in segrijnleer met vergulde snedeDubbele zilveren boeksloten, 8 hoeken en gekroonde middenstukken. Het zilverbeslag bevat Bijbelse figuren en taferelen. 

BESLAG
: Anonieme edelsmid. Geen merkteken of keurmerken.

• Boeksloten
: Aäron & Mozes; aanzetstukken en klampen: 4 Evangelisten 
• Hoekstukken: Apostelen
• Middenstukken: Geboorte van Christus in Bethlehem (Lukas 2:1-10) & Jezus in gesprek met een Samaritaanse vrouw bij de Jakobsbron (Johannes 4:4-30)
Personalia: Inscripties bovenslot: ‘AA’; onderslot: ‘1803’

Inhoud: BIBLIA; Dat is, de Gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling); Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […], 1791. Te Amsterdam: by de Compagnie, 1777. Met gravures van Bijbelse taferelen doorheen de Bijbel.

1796

BINDING: In 8vo (15, x 10 cm); Zwarte, segrijnleren boekband uit de tijd met een geciseleerde, vergulde snede. Zware, zilveren boeksloten en middenstukken.

BESLAG
: Meesterteken: Cornelis Grosseknetter, Middelburg (1776-1811); Middelburgse keur, jaarletter: 1799.
• Boeksloten
: Centrale kruik gevat in een cirkel van pareltjes. Erboven een gestrikt lint en guirlandes eronder. Dezelfde afbeelding op de muiters, maar dan omgeven met een bladerkrans van palm en laurier. De binnenkant van beide klamparmen bevatten sporen van de zogenaamde ‘Napoleonskrab’ of trembleersteek om het zilvergehalte te meten (komt voornamelijk voor op zilveren voorwerpen van vóór 1800).
• Middenstukken: Zowel op vóór- als achterkant. Centraal ovaal met gegraveerd naamschild waarop initialen ‘E R’ in sierletters, mogelijk verwijzend naar de voornamen van een bruidspaar of jubilarissen. Het bolle naamschildje is omgeven door een gebonden bladerenkrans. Een sierlijk gestrikt lint erboven en gedragen door een laurier- en palmtak.

Inhoud: BIBLIA; Dat is de Gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […], 1797. Te Haarlem bij Joh. Enschede en Zoonen, 1796. Met talrijke, bladgrootte gravures van Bijbelse taferelen.

1796

BINDING: In 8° (15 x 10 cm). Contemporaine, groenfluwelen boekband; vergulde snede. 22-karaats, dubbele gouden boeksloten en 3-zijdige randen. Randen opgebouwd uit opengewerkte guirlandes. Gedrapeerde randen van bladeren lopen aan de rug en op de hoeken uit in ornamenten van bloemen en vruchten; in de middenstukken werd ruimte vrijgehouden voor schildjes. Muiters en aanzetstukken bevatten vrome voorstellingen met verwijzing naar de akkerbouw: zaai- en oogsttaferelen waarbij om Gods zegen wordt gebeden en dankgebeden voor de overvloedige oogst. Klamparmen: met bloemen omgeven ovalen waarin afbeeldingen van Mozes (links) en Christus (rechts).

BESLAG
: Meesterteken: Carel Redelaar, Amsterdam (1763-1811). 

Inhoud: BIBLIA; Dat is de Gantsche H. Schrifture, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […], 1796. Nederlandsche Bijbel-Compagnie. Amsterdam: N.T. Gravius, J. Brandt, P. den Hengst en de Wed. F.G. onder de Linden in comp., 1796. 

1818

BINDING: In 8° (15 x 10 x 7 cm). Contemporaine, zwarte leren boekband (haaieleer) met vergulde snede. Dubbele zilveren boeksloten, 4-zijdige, brede randen met ranken en florale motieven; appliqué op klamparmen, muiters en aanzetstukken, rugbeschermers met middenscharnier.

BESLAG
: Meesterteken-sloten: Ignatius Meinardi Rijkholt, Leeuwarden (1812-35); meesterteken-randen: Pieter Schmitz, Leeuwarden (1812-46). Keur: Leeuwarden; jaarletter: 1825.
Personalia: Inscriptie bovenslot: ‘Gellantje Piers Lettenga’, onderslot: ‘1827’.

Inhoud: BIJBEL; Dat is, de Gantsche H. Schrift, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […], 1824. Nederlandsche Bijbel-Compagnie. Amsterdam: N.T. Gravius, J. Brandt, P. den Hengst en de Wed. F.G. onder de Linden in comp., 1818. Met talrijke, bladgrootte gravures van Bijbelse taferelen.

1826

BINDING: In 8° (15 x 10 x 6 cm). Schildpadband met dubbele sloten, klampen, aanzetstukken en acht hoeken. Scharnieren afgewerkt met gouden siernageltjes. Voorplat: centraal gekroond monogram. Schitterend vormgegeven in ‘filigrein’-techniek, met florale motieven en tulpfiguurtjes op aanzetstukken, klampen en hoeken.

BESLAG
: Anonieme edelsmid. Geen meestertekens of keurmerken aangetroffen.

Inhoud: LA SAINTE BIBLE; Qui contient le Vieux et le Nouveau Testament. A Dordrecht, chez Blussé et Van Braam, 1826. (Franstalig Bijbeltje in gebruik bij de Waalse Kerk in Nederland).

1845

BINDING: In 8° (15,5 x 10 x 6,5 cm). Contemporaine, segrijnleren boekband met vergulde snede. Dubbele zilveren boeksloten, 4-zijdige randen, afgeboord met sierlijke lijnen; appliqués op muiters, aanzetstukken, randen en klamparmen; rugbeschermers met middenscharnier.

BESLAG
: Meesterteken-sloten & randen: Hendrik Cornelis Tulleners, Leeuwarden (1827-59). Keur: Leeuwarden; jaarletter: 1847.
Personalia: Inscriptie bovenslot: ‘K. A. K.’, onderslot: ‘1847’.

Inhoud: BIBLIA; Dat is, de Gantsche Heylige Schrifture, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […]. Nederlandsche Bijbel-Compagnie. Amsterdam: J. Brandt en Zoon, N; de Gijselaar PZ en P. Proost. Haarlem: Joh. Enschedé en Zonen, 1845.

1849

BINDING: In 8vo (15 x 9,5 x 5 cm), met gravures. Contemporaine, bruinlederen boekband met vergulde snede. Dubbele, opengewerkte zilveren sloten, 4-zijdige randen en rugstukken.

BESLAG
: Meesterteken: Hendrik Adema (of Adama), Leeuwarden (1846-73); jaarletter: 1851

Inhoud: BIJBEL; Dat is, de Gansche Heilige Schrift, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […]. Voor de Nederlandsche Bijbel Compagnie. Te Amsterdam: J. Brandt & Zoon en P. Proost. Te Haarlem: Johannes Enschedé & Zonen, 1849. Met talrijke, bladgrootte gravures van Bijbelse taferelen.

1849

BINDING: In 8° (15,5 x 10 x 6,5 cm). Contemporaine, bruinlederen boekband met vergulde snede. Gegraveerde, dubbele zilveren boeksloten, 4-zijdige randen en rugstukken.

BESLAG
: Meesterteken-randen: Y. Theodorus van Erp, Leeuwarden (1851-1908); meesterteken-sloten: Wed. Adriaan Kooiman, Schoonhoven (1840-60). Keur: Schoonhoven; jaarletter: 1855
Personalia: Inscriptie bovenslot: ‘B.L.D.’, onderslot: ‘1856’

Inhoud: BIJBEL; Dat is, de Gansche Heilige Schrift, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […]. Voor de Nederlandsche Bijbel Compagnie. Te Amsterdam: J. Brandt & Zoon en P. Proost. Te Haarlem: Johannes Enschedé & Zonen, 1849. 

1851

BINDING: In 8° (16 x 9,5 x 6,5 cm). Contemporaine, zwarte segrijnleren boekband met geciseleerde, vergulde snede. Gegraveerde, dubbele zilveren boeksloten, 3-zijdige randen, applique i.v.v. eikeltjes en eikenbladen in hoeken.

BESLAG
: Meesterteken: Hendrick Harm Smith, Nieuwe Pekela (1834-42). Keur: Groningen; jaarletter: 1837
Personalia: Inscriptie bovenslot: ‘G.J. Mulder’, onderslot: ‘1838’

Inhoud: BIJBEL; Dat is, de Gantsche Heilige Schrift, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […]. Voor de Nederlandsche Bijbel Compagnie. Te Amsterdam: J. Brandt & Zoon en P. Proost. Te Haarlem: Johannes Enschedé & Zonen, 1851. 

1870

BINDING: In 8° (15,5 x 10,5 x 7 cm). Gebonden in blauw/purper fluwelen boekband met vergulde snede. Waarschijnlijk vroeg 18e eeuws goudbeslag in de vorm van een centrale, 18-karaats gouden sluiting, vier hoeken en een gekroond middenstuk met een zogenaamd ‘spiegelmonogram’.  Het beslag is schitterend vormgegeven en gevat in filigrein draadwerk, een techniek die vaak toegepast werd bij de vervaardiging van streekjuwelen. Het materiaal is opgebouwd uit fijn spiraalvormig draadwerk. De bovenliggende figuurtjes zijn vervaardigd van dikker draad waarin fijne bloemknoppen, bladeren, gezichtjes en leeuwenkopjes verwerkt zijn. Dit alles stijlvol afgeboord met een parelrandje. Een schitterend bijbeltje dat klasse en allure uitstraalt!

BESLAG
: Meestertekens of keurmerken zijn onduidelijk afgeslagen. De stadskeur is (hoogstwaarschijnlijk) van Rotterdam.
Personalia
: Spiegelmonogram samengesteld uit de letters ‘AvN’.

Inhoud: BIJBEL; Dat is, de Gantsche Heilige Schrift, […] (Statenvertaling). Het boek der Psalmen, nevens de Gezangen […]. Voor de Nederlandsche Bijbel Compagnie. Te Amsterdam: J. Brandt & Zoon en P. Proost. Te Haarlem: Johannes Enschedé & Zonen, 1870. 

1892

BINDING: In 2°, folio (45 x 30 x 12 cm); contemporaine, perkamenten boekband met lijnkaders en medaillon in goudstempeling op rug en platten; vergulde snede. Zes geografische kaarten naar Nicolaes Visscher. Met acht zilveren hoeken, aanzetstukken, muiters en klamparmen. Alle stukken bevatten afbeeldingen van lichttoortsen van hoop, schitterend vormgegeven met bladgroen en ornamentele motieven.

BESLAG
: Meesterteken: A. Bonebakker & Zoon, Amsterdam (1854-1943). Keur: Amsterdam (1ste gehalte zilver); jaarletter: 1901.

Inhoud: BIBLIA; Dat is, de gantsche H. Schrifture, vervattende alle de Canonijcke Boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments … Door Last der Hoogh-Mog: Heeren Staten Generael…’ (Statenvertaling). Bij de Nederlandsche Bijbel-Compagnie. Te Amsterdam, J. Brandt & Zoon. Te Haarlem, Johannes Enschedé & Zonen, 1896.