HET BOEK & HET LEVEN

HET BOEK & HET LEVEN

Stichting Living Bible Intern., 1988
10e Stichting Intl Bible Society Holland, 2000

Tijdens een feestelijke en plechtige bijeenkomst in de oude hervormde kerk te Zevenhuizen werd op 27 augustus 1988 een complete Bijbeluitgave aangeboden naar de vertaalprincipes van The Living Bible. De gehele opzet en uitvoering van het project werd geprezen. Het Boek is een Bijbeleditie die vooral bestemd is voor evangelisatiedoeleinden. Maar intussen laaien de discussies over de kwaliteit van de vertaling hoog op. Het Boek pretendeert echter geen vertaling te zijn die letterlijk aansluit bij de grondtekst van de Bijbel. Ze geeft gedachte-voor-gedachte weer en een omschrijving van teksten in eenvoudige, Nederlandse uitdrukkingen. Verhalen worden verteld voor mensen van deze tijd met taal, woordspelingen en uitdrukkingen van nu. Uitgaande van een aantal bestaande Bijbelvertalingen werd door een team van twee taalkundigen en een theoloog een tekst geformuleerd in eenvoudige bewoordingen. Vervolgens werd door een ander team het basismanuscript naar de inhoud onderzocht. Dan werden de taalkundige en communicatieve aspecten beoordeeld. Pas in deze laatste fase werd de oorspronkelijke grondtekst erbij betrokken, wat reden geeft om consequent van een ‘parafrase’ te spreken en niet van een ‘vertaling’.

Drs. N.C. van Velzen stelt dat Het Boek eigenlijk ‘een vertelboek is voor volwassenen, een complete navertelling van de Bijbel’ die na verloop van tijd assistentie moet krijgen van een ‘echte’ vertaling. Scherpere kritiek stelt dat het “een kinderBijbel voor volwassenen is, die zou passen in de verkleutering van onze maatschappij”. De uitgevers repliceren met Paulus woorden volgens de weergave van Het Boek:

Ik heb mij aan al die mensen aangepast om in ieder geval enkelen van hen te redden. Ik doe het allemaal terwille van het goede nieuws;
ik wil samen met vele anderen de zegen ervan hebben. (1 Kor 9:22,23)

De uitgave Het Leven – Praktische lessen uit Het Boek met voetnoten en verklarende artikelen bij elk Bijbelboek en -persoon, en een 250-tal landkaartjes, is een grote meerwaarde die elke Bijbelliefhebber zal kunnen waarderen. De voetnoten zoeken niet enkel te verklaren (zoals bvb. de NBG met kanttekeningen), maar ook een toepassing te bieden voor het dagelijkse christelijke leven. De voetnoot bij Hebreeën 13:2 zegt bijvoorbeeld: “Gastvrijheid betekent eenvoudigweg dat andere mensen zich bij jou thuis voelen en het naar hun zin hebben.”

Zeer verwonderlijk is dat de uitgevers van Het Boek zich er niet van weerhouden de drie-eenheidsclausule (ook wel het comma Johanneum genoemd) terug in de voegen in 1 Joh 5:7, zonder teksthaken of commentaar, terwijl alle geleerden het er tegenwoordig over eens zijn dat dit een toevoeging van veel latere datum is. Vrijwel alle moderne vertalingen hebben dit vers dan ook geschrapt. De voetnoten bij Mat 28:19 en Han 1:4 bevatten wel een korte uitleg over de theologische zienswijze van de vertalers m.b.t. de drie-eenheid.

De Goddelijke naam wordt in het Oude Testament weergegeven met HERE in klein kapitaal. Ex 17:15 wordt vertolkt met Jehova Nissi (De HERE is mijn banier), de verklaring tussen haakjes inbegrepen. Andere naamdragende plaatsen worden vertaald weergegeven. In de voetnoot bij Ex 3:14 (in Het Leven, Praktische lessen uit Het Boek) staat: JAHWE is afgeleid van het Hebreeuwse woord voor IK BEN.

Een andere afgeleide van The Living Bible is Het Levende Woord – Het Nieuwe Testament in gewoon Nederlands van de Gideon-stichting. Het is hoofdzakelijk dezelfde tekst van het Nieuwe Testament van Het Boek, maar hier gaat men nog een stuk verder in dagelijkse, informele spreektaal. Of men kan het bezien alsof Het Boek een gekuiste versie is van Het Levende Woord. De oorspronkelijke Engelse uitgave is van de Billy Graham Evangelistic Association, USA. De tekst is voor het grootste deel identiek. Hier en daar verschillen de weergaven echter grondig, bvb: Joh 14:15,16. In Het Levende Woord werd de drie-eenheidsclausule niet ingelast.